صورت ديگرى مىآيد و ميان دو دشمن آمد و شد مىكند و با هر يك مطابق ميل خودش سخن مىگويد و كمتر اتفّاق مىافتد كه كسى ميان دو دشمن رفت آمد كند و سخن‌چينى نكند و اين عين نفاق است . عمّار بن ياسر گفت : پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « هر كس در دنيا دو رو داشته باشد در روز قيامت دو زبان آتشين خواهد داشت . » « 304 » از پيامبر ( ص ) روايت شده است : « در روز قيامت از بدترين بندگان خدا مىيابيد : انسان دو رو را كه نزد گروهى با سخنى و نزد گروه ديگر با سخن ديگرى مىآيد » ؛ « 305 » و در تعبير ديگر آمده است « كسى كه نزد گروهى با چهره‌اى و نزد گروه ديگر با چهرهء ديگر مىآيد » . « 306 » مالك بن دينار گويد : در تورات خواندم در صورتى كه مرد با رفيق خود با دو لب مختلف باشد امانت از ميان مردم مىرود . خدا روز قيامت هر دو لبى را كه با هم اختلاف دارند هلاك مىكند . پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « روز قيامت مبغوضترين آفريدگان خدا در نزد او : دروغگويان ، مستكبران و كسانى هستند كه بسيار كينهء برادرانشان را در دل مىگيرند و چون با آنها ديدار نمايند نسبت به آنها چاپلوسى مىكنند و كسانىاند كه هر گاه به طرف خدا و رسولش خوانده شوند كندى مىكنند و چون به سوى شيطان و دستور او خوانده شوند شتاب مىكنند » « 307 » مىگويم : از طريق شيعه روايتى است كه صدوق با اسنادش به على ( ع ) روايت كرده كه فرمود : « پيامبر خدا ( ص ) فرمود : روز قيامت انسان دو رو مىآيد در حالى كه يك زبانش از پشتش بيرون آمده و زبان ديگرش از پيش رويش

--> ( 304 ) اين حديث را ابو داوود در ( سنن ) ، ج 2 ، ص 567 به سندى حسن روايت كرده است . ( 305 ) اين دو حديث را احمد در مسند از ابو هريره روايت كرده و بخارى و مسلم نظير آن را روايت كرده‌اند چنان كه در الجامع الصغير آمده است و ابن ابى الدنيا در الصمت به عبارتى كه مصنف نقل كرده روايت كرده است چنان كه در المغنى است . ( 306 ) اين دو حديث را احمد در مسند از ابو هريره روايت كرده و بخارى و مسلم نظير آن را روايت كرده‌اند چنان كه در الجامع الصغير آمده است و ابن ابى الدنيا در الصمت به عبارتى كه مصنف نقل كرده روايت كرده است چنان كه در المغنى است . ( 307 ) عراقى گويد : براى اين حديث مأخذى نيافتم .